【Hỏi-Đáp】Bé 3 Tuổi Không Chịu Nhai Phải Làm Thế Nào?

TS.BS Phan Bích Nga TS.BS Phan Bích Nga
Ngày trả lời:
20/11/2021
Tóm tắt nội dung | 
TS.BS Phan Bích Nga

[Câu hỏi] Chào chuyên gia. Bé nhà em 3 tuổi mà vẫn không chịu nhai. Mấy tháng trước em có tập cho bé nhai nhưng bữa ăn kéo dài đến hơn cả tiếng đồng hồ. Em đã thử dụ dỗ rồi dọa nạt mà không được. Xin hỏi chuyên gia bé 3 tuổi không nhai có sao không và cách khắc phục thế nào? (Mẹ Lan Anh- Gia Lâm/ Hà Nội).

Trả lời:

Mẹ Lan Anh thân mến!

Câu hỏi của mẹ cũng là vấn đề thường gặp của nhiều mẹ bỉm hiện nay. Để hiểu hơn về tình trạng này mời mẹ theo dõi bài viết dưới đây. Chuyên gia của Appetito sẽ giải đáp chi tiết.

Hoạt động nhai của trẻ diễn ra thế nào?

Nhai là quá trình thức ăn được nghiền nhỏ bằng răng. Đây là giai đoạn đầu của quá trình tiêu hóa với vai trò tăng diện tích bề mặt thực phẩm. Từ đó giúp enzym tiêu hóa phân hủy tốt hơn.

Thông thường khi 6 tháng tuổi, trẻ sơ sinh sẽ bắt đầu khám phá thức ăn bằng cách cắn, nhả. Trẻ hoạt động miệng sớm nhất từ tháng thứ 7 đến tháng thứ 8 khi làm quen với thức ăn và mùi vị kết cấu. Lúc này bằng cơ hàm, trẻ sẽ cố điều khiển thức ăn trong khoang miệng để trải nghiệm mùi vị tốt hơn. Khi thức ăn chuyển đổi từ mềm sang đặc, bé sẽ cử động lưỡi và má nhiều hơn để phát triển kỹ năng nhai.

Giai đoạn tròn 1 tuổi, bé sử dụng tổ hợp các hoạt động của lưỡi và hàm để bắt đầu nhai. Trước tiên, bé sẽ dùng lưỡi và vòm hàm phía trên để nghiền thức ăn sau đó dùng lưỡi để đưa thức ăn sang hai bên và dùng lợi phân nhỏ.

Ở giai đoạn này, các giác quan của bé đã phát triển đầy đủ. Con có thể tự đánh giá xem thức ăn có cần nhai không. Nếu có bé sẽ chuyển thức ăn từ hàm này sang hàm kia và nhai lại. Khi nhai đủ, thức ăn sẽ được chuyển xuống dạ dày. Quá trình này trở lên thuần thục khi trẻ lên 2 hoặc 3 tuổi và hoàn thiện ở giai đoạn 4-5 tuổi. Vì vậy nếu bé 3 tuổi không chịu nhai mẹ nên tìm cách khắc phục sớm, nếu để lâu có thể ảnh hưởng đến sự phát triển sau này.

Thường thì 3 tuổi trẻ đã có thể nhai cơm thuần thục
Thường thì 3 tuổi trẻ đã có thể nhai cơm thuần thục

Lý do gì khiến bé 3 tuổi không chịu nhai?

Bé 3 tuổi không chịu nhai là hiện tượng khá phổ biến. Nhiều bé trong độ tuổi này chỉ thích nuốt chửng hoặc ăn cháo. Dưới đây là những nguyên nhân khiến bé lười nhai giai đoạn 3 tuổi:

  • Thực đơn chán: Nhiều cha mẹ khi chuẩn bị đồ ăn cho bé thường không chú trọng đến việc đa dạng thực đơn. Điều này khiến bé nhanh chán và lười nhai.
  • Chậm ăn thô: Trẻ được gần 1 tuổi, mẹ nên cho bé sử dụng các loại thức ăn có kết cấu thô. Đây được xem là thời điểm vàng để con phát triển cơ nhai. Việc cho bé ăn thô quá muộn sẽ khiến con gặp khó khăn khi nhai và xử lý thức ăn. Bé trở nên thụ động và không biết làm gì để phân nhỏ thức ăn do đó chọn cách nuốt chửng.
  • Bé phản ứng lại với áp lực của mẹ: Nếu mẹ liên tục la lắng, quát nạt thậm chí là sử dụng bạo lực để ép buộc, sẽ khiến con sợ hãi và sinh ra cảm giác lười ăn. Khi không còn hứng thú với đồ ăn thay vì nhai bé sẽ ngậm và nuốt chửng nó.
  • Đồ ăn vặt quá nhiều: Bé 3 tuổi không chịu nhai có thể là do con đã sử dụng đồ ăn vặt trước đó quá nhiều. Việc cho bé ăn các món nhẹ như bim bim, nước ngọt, bánh kẹo sẽ khiến con no và không còn hứng thú với bữa chính.
  • Trẻ gặp vấn đề về răng miệng: Đau răng, bị dị tật hàm hoặc mắc các bệnh về đường tiêu hóa có thể khiến trẻ lười nhai hơn bình thường. Nếu bé 3 tuổi đang nhai đột nhiên thích nuốt chửng mẹ có thể đưa bé đi khám để tìm ra nguyên nhân chính xác của tình trạng này.
  • Bé bị phân tâm: Đồ chơi hay các chương trình trực tiếp có thể là nguyên nhân khiến bé 3 tuổi lười nhai. Thực tế cho thấy, trẻ nhỏ thường bị thu hút bởi những thứ mới lạ. Vì vậy con có thể bỏ bữa hoặc lười nhai vì mải mê khám phá sở thích này.
Nguyên nhân bé 3 tuổi không nhai là gì?
Nguyên nhân bé 3 tuổi không nhai là gì?

Hệ quả xảy ra nếu bé 3 tuổi không chịu nhai cơm?

Bé lười nhai có thể là hậu quả của việc sử dụng thức ăn lỏng như cháo, sữa quá lâu. Tình trạng này nếu để kéo dài có thể dẫn đến tình trạng trẻ ngậm thức ăn, mất cảm giác thèm ăn và nguy hiểm hơn là biếng ăn kéo dài.

  • Bé 3 tuổi không nhai sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Bởi lúc này thức ăn chưa được xử lý ở miệng khi xuống dạ dày còn nguyên miếng lớn khiến bộ phận này phải hoạt động hết công suất để nghiền nhỏ. Vì vậy các bệnh lý như trào ngược, táo bón, rối loạn đại tiện theo đó cũng xuất hiện nhiều hơn.
  • Không chỉ thế theo nhiều nghiên cứu khoa học, bé 3 tuổi không chịu nhai chỉ ăn đồ xay nhuyễn sẽ còi cọc, suy dinh dưỡng hơn bạn bè đồng trang lứa. Lý do là bởi nếu bé không nhai toàn bộ quá trình tiêu hóa phía sau ở dạ dày và đường ruột đều bị ảnh hưởng. Các thành phần dinh dưỡng chỉ có thể hấp thụ được một phần.
  • Lười nhai nếu để lâu ngày còn có thể khiến cơ hàm của bé chậm phát triển. Do đó khi mẹ muốn chuyển đổi thức ăn có độ cứng cao trẻ nhường như không ý thức được việc mình phải làm. Các bé thường chọn cách nuốt chửng hoặc ăn cơm chan canh.
  • Cuối cùng bé 3 tháng ăn cơm nuốt chửng còn có thể tác động xấu đến tâm lý. Quá trình tiêu hóa không thuận lợi khiến trẻ luôn trong trạng thái đầy hơi. Điều này khiến con dễ rơi vào trạng thái stress, khó chịu và quấy khóc thường xuyên.

Giải pháp giúp bé 3 tuổi nhai cơm thuần thục

Bé 3 tuổi không chịu nhai có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí não. Vì vậy nếu gặp tình trạng này mẹ hãy bỏ túi những cách khắc phục đơn giản sau:

Cho bé tập nhai đúng thời điểm

Đa số các mẹ đều nghĩ rằng trẻ phải có răng rồi mới bắt đầu cho con tập nhai. Nhưng đây là quan điểm sai lầm. Theo như phương pháp ăn dặm chỉ huy, từ tháng thứ 6 trẻ đã có thể nhận biết và tự nhai thức ăn. Hay ở phương pháp ăn dặm truyền thống, mẹ có thể cho bé tập nhai từ tháng thứ 8- 10. Đây là thời điểm vàng để cơ hàm của bé phát triển. Vì vậy mẹ đừng bỏ lỡ giai đoạn này. Có thể lựa chọn các loại thực phẩm mềm, dễ nuốt như hoa quả, đậu phụ cho bé thời điểm này.

Tăng độ thô cho thức ăn hợp lý

Với bé lười nhai mẹ nên tăng dần độ thô của thức ăn. Có thể sử dụng máy xay để tạo kết cấu thức ăn mềm, nhuyễn. Sau đó đem thức ăn đã xay nhuyễn trộn đều với thức ăn có kết cấu đậm đặc. Lặp đi lặp lại hành động này cho đến khi bé ăn hết bữa.

Độ thô của thức ăn nên tăng như nào?
Độ thô của thức ăn nên tăng như nào?

Dần dần, mẹ có thể cho bé ăn vài thìa thức ăn có kết cấu đặc, theo sau là vài thìa xay nhuyễn. Rồi giới thiệu món ăn mới khi bé đã làm quen với thực phẩm có kết cấu này.

Thực hiện tăng dần độ khó và thử thách cho bé để con chủ động hơn. Nếu trẻ gặp khó khăn với kích thước lớn, mẹ hãy quay lại thực đơn ban đầu.  Khi trẻ tỏ ra hợp tác với những món ăn mà mẹ đã chuẩn bị, hãy bắt đầu cắt miếng lớn hơn. Có thể đưa đồ ăn rắn vào thực đơn hàng ngày bằng cách cho bé ăn 1 hoặc 2 miếng. Dọn ít thức ăn lên đĩa để trẻ cầm tay và nhai khi thích.

Cho bé ăn cùng gia đình

Với bé 3 tuổi không chịu nhai mẹ hãy cho con dùng bữa cùng gia đình. Có thể đặt bé ngồi trên chiếc ghế và dùng bữa cùng các thành viên trong nhà. Cách làm này sẽ khơi dậy bản tính tò mò và bắt chước của bé. Khi thấy mọi người nhai mà không nuốt chửng bé sẽ tò mò và bắt chước để khám phá xem điều này có gì thú vị.

Phân bổ thời gian ăn hợp lý

Những bé lười nhai mẹ nên giữ khoảng cách các bữa ăn thích hợp, ít nhất là 3-4 giờ. Việc phân bổ thời gian cố định cho bữa ăn sẽ giúp con được đói và thèm ăn hơn. Mặt khác khi trẻ dùng bữa mẹ nên đảm bảo thời gian hoàn thành bữa chính là 20-25 phút và bữa phụ là 10-15 phút. Nếu con mất nhiều thời gian dùng bữa, mẹ hãy kiên quyết dừng lại.

Chọn thức ăn thích hợp

Sẽ có những món ngon cho bé lười nhai thích thú. Vì vậy mẹ hãy dành thời gian để tìm hiểu cách chế biến mới nhằm làm phong phú thêm thực đơn của bé. Hãy tạo động lực để con tập nhai tốt hơn khi sử dụng thực phẩm mềm như thịt hầm, hoa quả cắt nhỏ, cá chiên xù, khoai tây rán,... Với thực đơn phong phú, cách trình bày đặc sắc chẳng bé nào có thể chối từ được bữa ăn này.

Thực đơn cho bé 3 tuổi không chịu nhai
Thực đơn cho bé 3 tuổi không chịu nhai

Để bé tự ăn

Bé 3 tuổi chủ động và thích làm mọi việc theo ý mình. Vì vậy mẹ có thể tận dụng ưu điểm này để làm lợi thế cho mình. Hãy chuẩn bị bữa ăn cho bé bằng các loại thực phẩm dễ nhai, cho trẻ dùng thìa nhỏ và đũa để tự ăn. Điều này chắc chắn sẽ khiến con thích thú vì được “tự lập”. Có thể ban đầu bé sẽ mải cầm nắm thức ăn. Nhưng đó cũng là khởi đầu khá tốt để con có thể nhai và nghiền thức ăn tốt hơn.

Bé 3 tuổi không chịu nhai mẹ phải hết sức bình tĩnh và tìm cách khắc phục. Tình trạng này nếu để kéo dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và sự phát triển của bé. Do vậy mẹ hãy trở thành chuyên gia dinh dưỡng và tâm lý cho bé mẹ nha.

Tham khảo thêm:

  1. Trẻ Ăn Nhiều Nhưng Không Tăng Cân Mẹ Phải Làm Thế Nào?
  2. Trẻ Ăn Cơm Nuốt Chửng Có Sao Không?
  3. Bé Không Chịu Nhai Chỉ Nuốt Chửng Mẹ Phải Làm Sao?
bộ sản phẩm fitobimbi