【Hỏi-Đáp】Bé 4 Tháng Ăn Dặm Được Chưa?

TS.BS Phan Bích Nga TS.BS Phan Bích Nga
Ngày trả lời:
1/3/2021
Tóm tắt nội dung | 
TS.BS Phan Bích Nga

Hầu hết các chuyên gia đều khuyến cáo rằng nên đợi khi trẻ được 6 tháng mới bắt đầu cho trẻ ăn dặm, nhưng trên thực tế là nhiều bà mẹ lại muốn bắt đầu sớm hơn. Vậy bé 4 tháng ăn dặm được chưa và nếu muốn cho bé ăn thì phải lưu ý những điều gì?

Các mốc phát triển ở trẻ 4 tháng tuổi?

Việc bé 4 tháng ăn dặm được chưa phụ thuộc rất nhiều vào các mốc phát triển của trẻ. Cha mẹ có thể bắt đầu nhận thấy rất nhiều sự thay đổi thú vị đang diễn ra ở bé trong giai đoạn này. Và hãy thử xem bé 4 tháng đã phát triển như thế nào nhé:

  • Bé đã biết ngồi: ở độ tuổi này, bé đã có thể tự ngồi dậy mà không cần sự trợ giúp nào cũng như không hề bị chao đảo. Đây được xem là một dấu hiệu tốt báo hiệu sắp đến lúc bé có thể bắt đầu ăn dặm.
  • Bé đã bập bẹ nhiều hơn: mặc dù việc bé bập bệ không liên quan nhiều đến việc bé ăn dặm nhưng cha mẹ có thể nhận thấy bé xâu chuỗi các âm thanh với nhau ngày càng gần với “mama” thậm chí là những điều đặc biệt hơn thế!
  • Bé có thị lực và nhận thức tốt hơn: khi thị lực của bé bắt đầu phát triển và nhận thức của bé được cải thiện, có nghĩa là bé sẽ quan tâm hơn đến những gì đã diễn ra ở thế giới xung quanh. Điều này cũng có nghĩa là bé sẽ bắt đầu chú ý đến các bữa ăn của gia đình nhiều hơn, bé sẽ chú ý đến những gì mọi người đang ăn và cách ăn những món đó, từ đó bé sẽ có hứng thú và muốn ăn thử. 

Trẻ 4 tháng tuổi ăn dặm là TỐT hay XẤU? 

Rất có thể khi mẹ nói chuyện với bất kỳ bà mẹ cho con bú nào, mẹ đã nghe thấy một số thắc mắc ví dụ như: “em bé 4 tháng tuổi ăn dặm được chưa”, “bé nhà em 4 tháng đã ăn dặm sao con chị còn chưa ăn”… Vậy thực tế, bé 4 tháng tuổi ăn dặm là tốt hay xấu?

Bé ăn dặm sớm là tốt hay xấu?
Bé ăn dặm sớm là tốt hay xấu?

Trẻ 4 tháng tuổi ăn dặm là TỐT vì:

  • Một số nghiên cứu của Tổ chức Y tế thế giới đã chỉ ra rằng: “không có bằng chứng” cho việc bắt buộc phải cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.
  • Một số nghiên cứu cũng cho rằng việc chỉ bú mẹ trong 6 tháng khiến một số trẻ không nhận được tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết trong chế độ ăn của trẻ.
  • Trẻ ăn dặm một phần khi được 4 tháng ít có nguy cơ bị thiếu máu hơn những trẻ không ăn dặm.
  • Miễn là bé được theo dõi đúng cách và việc cho ăn phù hợp với lứa tuổi dưới sự giám sát của các bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng thì không thể khẳng định ăn dặm sớm có hại cho trẻ. 

Trẻ 4 tháng tuổi ăn dặm là KHÔNG TỐT vì:

  • Các chuyên gia khuyên rằng nên cho trẻ ăn dặm khi trẻ được đủ 6 tháng.
  • Trẻ 4 tháng có thể chưa phát triển tốt lực đẩy của lưỡi và chưa kiểm soát được phản xạ ngậm, do đó trẻ có thể không nuốt tốt. 
  • Khi trẻ được 4 tháng, trẻ chưa có một hệ thống miễn dịch mạnh mẽ và bé có thể bị dị ứng hoặc mắc bệnh lý từ thức ăn mà trẻ ăn. 
  • Trong bất kỳ trường hợp nào cũng không nên cho trẻ ăn dặm khi trẻ dưới 4 tháng tuổi, ngay cả khi sự thèm ăn của bé ngày càng tăng. 

Bé 4 tháng có nên cho ăn dặm?

Vậy thì bé 4 tháng có nên ăn dặm hay không? Câu trả lời là còn tùy thuộc vào trẻ. Nếu trong gia đình có người có tiền sử mắc bệnh celiac hoặc dị ứng thực phẩm nghiêm trọng thì việc ăn dặm sớm là không an toàn với trẻ nhỏ.

Chỉ cho bé ăn dặm khi bé đã sẵn sàng
Chỉ cho bé ăn dặm khi bé đã sẵn sàng

Mẹ có thể cho bé ăn dặm nếu bé có đầy đủ các dấu hiệu sau:

  • Bé có thể ngồi tốt và giữ đầu ổn định.
  • Bé có thể nuốt thức ăn thay vì nhổ ra.
  • Bé có thể phối hợp mắt, tay và miệng, có thể nhìn thức ăn, bốc thức ăn và đưa vào miệng.

Một số dấu hiệu nhầm lần với trẻ đã sẵn sàng ăn dặm:

  • Bé cho tay vào miệng.
  • Bé thức dậy giữa đêm dù trước đó đã ngủ xuyên đêm.
  • Bé muốn bú thêm sữa.

Cách cho bé ăn dặm khi bé được 4 tháng tuổi

Trẻ 4 tháng ăn dặm sớm sẽ hơi khác một chút so với trẻ lớn hơn, vì thế nếu cha mẹ có ý định bắt đầu cho bé ăn dặm khi 4 tháng tuổi, hãy chú ý đến một số vấn đề sau:

  • Hãy chắc chắn rằng bé có tất cả các dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng ăn dặm khi được 4 tháng. Nếu thậm chí thiếu một trong những dấu hiệu này, mẹ nên đợi thêm vài tuần trước khi thử.
  • Hãy nhớ rằng bé vẫn nhận được tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết từ sữa mẹ. Tại thời điểm này, mẹ không cần phải lo lắng về việc cung cấp thêm bất cứ thứ gì dinh dưỡng cho bé, ít nhất là trong một vài tháng nữa. Quan trọng là phải đảm bảo bé có thể nuốt và quen với cảm giác ăn thức ăn rắn trước khi mẹ chuyển sang giai đoạn ăn dặm tiếp theo trong một vài tháng tới. 
  • Đối với công thức nấu ăn dặm cho trẻ 4 tháng tuổi, cha mẹ nên bắt đầu với những món ăn nhẹ nhàng, đơn giản và nhạt nhẽo. Một thìa cháo xay nhuyễn là thức ăn dặm đầu tiên tuyệt vời để bắt đầu. Mẹ cũng có thể cho bé chuối nghiền hoặc xay nhuyễn. Dù là món gì thì hãy chắc chắn rằng nó nhuyễn, mịn và hoàn toàn không có nguy cơ gây nghẹt thở.
  • Đặt em bé trên một chiếc ghế ăn dặm thoải mái và an toàn. Mẹ có thể cho bé chơi với thức ăn trước một chút để làm quen. Rất có thể một lúc nào đó bé sẽ đưa thức ăn vào miệng khi chơi với nó.
  • Không thay thế bất kỳ cữ bú nào bằng thức ăn dặm vào lúc này. Mẹ vẫn nên cho bé bú y như mọi ngày vì đây vẫn là nguồn dinh dưỡng chính cho bé.
  • Mẹ có thể cho bé ăn dặm giữa 2 cữ bú. Bằng cách này, bé sẽ không bực bội và quấy khóc vì đói, nhưng cũng không quá no để không muốn ăn bất cứ thứ gì khác.
  • Hãy nhớ là phải kiên nhẫn và dành nhiều thời gian cho bé. Nếu ban đầu bé không muốn hoặc không thể ăn dặm, mẹ có thể đợi một hoặc hai tuần để thử lại.
Bé 4 tháng ăn dặm cần chú ý hơn bé lớn
Bé 4 tháng ăn dặm cần chú ý hơn bé lớn

Lịch trình ăn dặm cho trẻ 4 tháng tuổi

Dưới đây là lịch trình ăn dặm hàng ngày cho trẻ 4 tháng mẹ có thể tham khảo: 

  • 7 giờ sáng: Thức dậy bú sữa buổi sáng.
  • 11 giờ sáng: Bú sữa giữa buổi sáng.
  • 2 giờ chiều: Bữa trưa bú sữa. Mẹ có thể thử cho trẻ ăn 1 muỗng cà phê thức ăn đặc xay nhuyễn vào thời điểm này, khi đang bú sữa giữa chừng.
  • 5 giờ chiều: Bữa tối bú sữa.
  • 7 giờ tối: Cho bé bú sữa giữa buổi tối.
  • 9 giờ tối: Cho trẻ bú sữa trước khi đi ngủ. Mẹ cũng có thể thử thêm 1 muỗng cà phê thức ăn đặc xay nhuyễn trong nửa lần bú sữa này.
  • 10 giờ tối: Giờ đi ngủ
  • Trong đêm: Tiếp tục cho trẻ bú sữa bình thường khi trẻ thức giấc trong đêm. Không cần cho trẻ ăn thức ăn đặc hoặc cắt giảm lượng sữa ban đêm khi bé được 4 tháng.
Một số gợi ý ăn dặm cho bé 4 tháng tuổi
Một số gợi ý ăn dặm cho bé 4 tháng tuổi

Những thức ăn nào mẹ nên tránh nếu con bắt đầu ăn dặm trước 6 tháng?

Nếu mẹ quyết định cho bé ăn dặm trước 6 tháng, Bộ Y tế khuyến cáo không nên cho bé ăn bất kỳ loại thực phẩm nào sau đây, vì chúng có thể dẫn đến bệnh tật hoặc dị ứng:

  • Bất cứ thực phẩm nào có chứa lúa mì hoặc gluten (bột mì, bánh mì, mì ống…)
  • Các loại hạt, bao gồm đậu phộng và các sản phẩm từ đậu phộng
  • Gan
  • Trứng
  • Cá và động vật có vỏ
  • Mật ong (nên tránh cho đến 12 tháng)
  • Sữa bò
  • Thức ăn mềm hoặc chưa tiệt trùng
  • Tránh thêm muối hoặc đường vào bất kỳ thức ăn nào cho em bé.

Lời kết

Câu trả lời cho thắc mắc “bé 4 tháng ăn dặm được chưa” đó là bé có thể ăn dặm nhưng không khuyến khích, tốt nhất vẫn nên đợi đến khi bé được 6 tháng tuổi. Nếu như vì lý do bắt buộc khiến bé phải ăn dặm sớm, cha mẹ hãy chắc chắn rằng bé có tất cả các dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng ăn dặm. Nếu không, hãy đợi đợi thêm vài tuần nữa trước khi thử nhé.

Xem thêm:

bộ sản phẩm fitobimbi